He Aha i Pai Ake ai te Whaiipo ā-Ao i Muri i te 40
Ngā Painga o te Whaiipo ā-Ao mō te Hunga Pakeke
- Wheako ora: He pai ake te whakatau ina kōwhiri hoa
- Pūmau ā-pūtea: Ka taea te utu i ngā haerenga me ngā hononga ā-ao
- Mōhio ahurea: He tuwhera ake ki ngā ao me ngā tirohanga rerekē
- Whāinga mārama: E mōhio tika ana koe ki tāu e hiahia ana i tētahi hononga
- He iti ake ngā tākaro hinengaro: He kōrero hāngai, he hononga pono
- Tirohanga ā-ao: Ka mihi ki ngā wheako me ngā ahurea o te ao
- Pakeke ā-ngākau: He pai ake te whakahaere i ngā hononga tawhiti me ngā wero ahurea
- He whānui ake te puna whaiipo: Kāore e herea ki ngā takakau ā-rohe e ōrite ana te pakeke
He Aha e Pai ai i ngā Tau Pakeke o te Ora
- Kua nui ake i mua noa atu te hunga neke atu i te 40 e whaiipo ana i te ipurangi
- He maha ngā wā e mōhio tika ana ngā takakau pakeke ki tā rātou e hiahia ana i tētahi hoa
- He whānui ake te whakaae ki ngā hononga āputa tau i ētahi ahurea
- Mā te wheako ora koe e āwhina kia wawe ake te kite i te hiahia pono me ngā tohu whero
- Mā te pūmau o te umanga me te pūtea e māmā ake ai te whakamahere toronga
- Mā ngā whāinga mārama e māmā ake ai te kimi i tētahi e hiahia ana ki te anamata ōrite
Ngā Huarahi Whaiipo ā-Ao Pai Rawa i ia Wāhanga o te Ora
Te Whaiipo i ō Tau 40: Te Wā Pai Rawa mō te Aroha ā-Ao
Ōu Painga
- Ko ngā tau tino whiwhi moni mō te haerenga
- Kua motuhake ake pea ngā tamariki
- E māia ana koe ki tōu tuakiri
- He kukume koe ki ngā hoa ā-ao tamariki ake
- He ngāwari nā te umanga kua tū pakari
- Kei te taumata teitei te hiahia ki te mōhio ahurea
Ngā Rautaki Pai Rawa
- Arotahi ki te awhe pakeke 30-50 puta noa i te ao
- Whakaaturia te angitu me te pūmau o tō umanga
- Whakanuia tō wheako haerenga
- Whakaaturia tō wheako mātua i te āhua pai
- Arotahi ki ngā pae whaiipo utu
- Whakamaheretia ngā haerenga roa ki tāwāhi
Te Whaiipo i ō Tau 50: Ka Tūtaki te Mātauranga ki te Tūhuratanga
Ōu Rawa
- He wātea ā-pūtea mō ngā hononga
- He ngāwari nā te mea kua wehe atu ngā tamariki i te kāinga
- He wheako ora hōhonu hei tiri
- He manakohanga kua āta whanake
- Ngā huarahi whakamahere mō te reti
- Te ātaahua pea o te whai mokopuna
Ngā Huarahi Tika Rawa
- Whakaarohia te awhe pakeke 35-60
- Whakaaturia ō moemoeā mō te reti
- Whakaaturia tō hauora me tō kaha
- Whakanuia ō whāinga mō te hoa piri
- Whakamahia ngā pūhara whaiipo mō te hunga pakeke
- Whakaarohia te ngāwari ki te nuku kāinga
Te Whaiipo 60+: Ngā Tau Koura, te Aroha ā-Ao
Ngā Pakaritanga Ahurei
- Te pono katoa
- Te wātea o te wā
- Te mātauranga me te manawanui
- Ngā kaupapa matua mārama
- Te mihi ki ngā hari māmā
- Te kukume puta noa i ngā reanga
Ngā Rautaki ka Angitu
- Arotahi ki tētahi awhe pakeke whānui (40-70)
- Arotahi ki te noho hoa piri
- Whakaaturia tō hauora me ō ngohe
- Whakaaturia tō āhua hei tupuna
- Whakanuia te mātauranga o te ora
- Whakaarohia ngā ahurea e whakanui ana i te tiaki tangata
Te Kaupare i ngā Wero Auau o te Whaiipo ā-Ao 40+
Wero: Ngā Māharahara e Pā ana ki te Pakeke
Ngā Māharahara Noa
- Kua pakeke rawa au mō te whaiipo ā-ao?
- Ka ātaahua tonu au ki ngā tāngata tamariki ake?
- Kua tōmuri rawa mō te tīmatanga hou?
- Ka taea e au te whakataetae ki ngā kōtaha tamariki ake?
Ngā Rongoā e Hāngai ana ki te Pono
- He maha ngā ahurea e tino whakanui ana i te pakeke me te mātauranga
- He tino kukume te pūmau puta noa i te ao
- He nui ake te whakaae ki ngā āputa tau puta noa i te ao
- Arotahi ki ngā uara ahurei ka taea e koe te tuku
Wero: Te Hangarau me ngā Taupānga Whaiipo
- Rongoā: Kōwhiria ngā pūhara māmā te whakamahi i hangaia mō ngā takakau pakeke
- Tohutohu: Tonoa ngā hoa, te whānau rānei e mōhio ana ki te hangarau kia āwhina ki te whakarite kōtaha
- Arotahi: Ko te kounga i mua i te nui - kia iti ake ngā taupānga, engari whakamahia paitia
- Kōwhiringa kē: Whakaarohia ngā ratonga kaiwhakarite hoa ā-ao
- Whakaharatau: Tīmata ki ngā āhuatanga māmā, kātahi ka āta tūhura i ngā kōwhiringa matatau
Wero: Ngā Whakaaro mō ngā Tamariki me te Whānau
- Kia tuwhera: Whakahuatia ō tamariki/mokopuna i tō kōtaha
- Whakaurua āta haere: Āta whakamōhiotia te whakaaro o tētahi hoa ā-ao
- Whakautua ngā māharahara: Kōrerotia ngā āwangawanga o te whānau mō ngā hononga ā-ao
- Whakaaturia ngā painga: Te whakarangatira a tētahi hononga ā-ao i te whānau
- Whakamaheretia ngā tūtakitanga: Whakaritea ngā waea ataata me ngā toronga ā-whānau
- Te whakawhiti ahurea: Whakatakotoria hei whai wāhitanga ako mō te whānau
Ngā Whenua Pai Rawa mō te Whaiipo ā-Ao 40+
Mō ngā Tāne 40+ e Kimi ana i tētahi Wahine Mārena
- Piripīni: E arotahi ana ki te whānau, ka whakaaetia ngā āputa tau, ka kōrero Pākehā
- Koromōpia: He ahurea mahana, ka mihi ki ngā tāne pakeke, ngā uara whānau
- Ūkareinga: Ngā uara tuku iho, te mātauranga, te ātaahua, e ngākau nui ana ki te mārena
- Tairana: He ahurea whakaute, he ngākau manaaki, ngā uara Pūtiti
- Pōrana: Te pūmau o Ūropi, ngā uara Katorika, ngā wāhine whai mātauranga
- Whitināma: He kaha ki te mahi, he pono ki te whānau, he ōhanga e tipu ana
Mō ngā Wāhine 40+ e Kimi ana i tētahi Hoa
- Tiamana: E aro ana ki te ōritetanga, he pāpori pūmau, te taurite o te mahi me te oranga
- Ahitereiria: He ahurea māhorahora, he noho i waho, ka kōrero Pākehā
- Kānata: Ngā uara whakamua, he maha ngā ahurea, ngā painga hauora
- Tenemāka: He ahurea harikoa, te ōritetanga o te tāne me te wahine, ngā painga pāpori
- Aotearoa: Te ātaahua o te taiao, he pāpori rangimārie, ngā mahi whakahihiko
- Hōrana: Ngā uara wātea, te ahurea paihikara, he tirohanga ā-ao
Ngā Tohutohu Waihanga Kōtaha mō te Whaiipo ā-Ao a te Hunga Pakeke
He Rautaki Whakaahua mō ngā Takakau 40+
- Whakaahua matua: He whakaahua kanohi hou, kounga teitei, me te menemene pono
- Ngā whakaahua ngohe: Whakaaturia tō noho kaha me ō mahi ngahau
- Ngā whakaahua haerenga: Whakaaturia tō wheako ā-ao me tō tuwhera
- Ngā whakaahua whānau: Me ō tamariki pakeke/mokopuna (mēnā e rata ana koe)
- Whakaahua ngaio: Whakaaturia te angitu me te pūmau o tō umanga
- Karohia: Ngā whakaahua kua kaha whakarerekēhia ki ngā tātari, ngā whakaahua tawhito, ngā whakamātau kia tamariki rawa te āhua
- Whakahoungia auau: Kia hou tonu, kia hāngai tonu ki te kaupeka ō whakaahua
Te Tuhi Kōrero mōu mō ngā Takakau Pakeke
- Tīmata ki te mātauranga: Kua akona ahau e te ora ki ngā mea tino nui...
- Whakaaturia te pūmau: Ngā whiwhinga umanga, te haumaru ā-pūtea
- Whakaaturia he hinengaro tipu: E ako tonu ana, e tipu tonu ana...
- Te hiahia ahurea: Te aro ki ngā wheako ā-ao
- Whāinga mārama: E ngākau nui ana ki te kimi hoa mō te ora
- Wheako ora: He kōrero me ngā tirohanga hōhonu hei tiri
- Arotahi whakamua: Ngā moemoeā mō te reti, ngā mahere haerenga tahi
Te Whakamahere Pūtea mō te Aroha ā-Ao i Muri i te 40
Ngā Whakaaro Tahua
- Ngā pae whaiipo utu: $50-150/marama mō ngā pūhara kounga
- Ngā haerenga ki tāwāhi: $3,000-8,000 ia haerenga (2-3 haerenga ia tau)
- Uruwhenua me te manene: $2,000-10,000 e ai ki te uaua
- Ngā ratonga whakamāori: $100-500/marama mēnā e hiahiatia ana
- Ngā waea ā-ao: $30-100/marama
- Ngā koha me ngā mōkī manaaki: $200-500/marama
- Tapeke haumitanga ā-tau: $15,000-40,000 mō te whaiipo hōhonu
Ngā Rautaki Penapena Moni
- Haere i waho o te kaupeka matua kia pai ake ai ngā utu
- Whakamahia ngā piro me ngā maero mō ngā rerenga ā-ao
- Noho roa ake ia toronga kia nui ake ai te hua o te haerenga
- Kōwhiria ngā taunga he pai te pāpātanga whakawhiti moni
- Tāpuia ngā nohonga he kīhini kei roto hei penapena i te utu kai
- Whakaarohia ngā haerenga ā-rōpū e uru ana te whenua o tō hoa
- Whakamahia ngā tūtakitanga ataata i waenga i ngā toronga hei pupuri i te hononga
Ngā Whakaaro mō te Hauora me te Oranga
Kia Ātaahua, kia Ora Tonu i Muri i te 40
- Te kakama ā-tinana: Mā te korikori auau e kitea ai te ora me te kaha
- Te kai tōtika: He kai hauora mō te āhua me te manawaroa
- Ngā tirotiro hauora: Kia mataara ki ngā take hauora e pā ana ki te pakeke
- Te hauora hinengaro: He haumanu/tohutohu mō te māia ki te whaiipo
- Te hauora haerenga: Ngā werohanga kano ārai mate me te inihua mō ngā haerenga ā-ao
- Te whakahaere ahotea: Ka taumaha pea te whaiipo ā-ao ki te ngākau
- Ngā tikanga moe pai: He mea nui mō te whakahaere i ngā rohe wā rerekē
Ngā Tohutohu Hauora mō ngā Haerenga ā-Ao
- He inihua haerenga whānui, tae atu ki te uhi hauora
- Rangahaua te kounga o te tiaki hauora i te whenua o tō hoa
- Mauria kia rawaka ō rongoā
- Whakaarohia ngā rautaki mō te urutau ki te rohe wā hou
- Inumia kia nui te wai i ngā rerenga roa
- Whakamahere mō ngā panonitanga kai me ngā here kai
- Ngā taipitopito whakapā ohotata i ngā wāhi maha
Ngā Kōrero Angitu: Te Aroha ā-Ao i Muri i te 40
Ngā Tauira Angitu Noa
- He maha ngā tokorua i kitea te āputa tau i waenga i a rāua, ā, kāore he raru ki a rāua
- He maha kua mārena kē i mua, ā, i mōhio rātou ki tā rātou e hiahia ana i te wā tuarua
- I whakahuatia te pūmau o te umanga hei take kukume matua
- I noho te whakawhiti ahurea hei wheako whakapiri mō ngā whānau
- Nā te whakamahere tahi mō te reti i hua ai he moemoeā ōrite mō te anamata
- Nā ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero pakeke i āwhina ki te whakatere i ngā wero
- Nā te haumaru ā-pūtea i taea ai te whaiipo manawanui
- Nā te wheako ora i wawe ai te kite i ngā hononga pono
Ngā Tohu Whero Motuhake mō te Whaiipo ā-Ao 40+
Ngā Tohu Whakatūpato e Pā ana ki te Pakeke
- He hoa tino tamariki ake e tono ana i te tautoko ā-pūtea i te tīmatanga tonu
- Ka whakakāhore ki te whakaae ki ō tamariki, ki ō mokopuna rānei
- Ko ngā painga manene anake e aro ana ia
- Ka whakaiti i ō whiwhinga umanga, i tō wheako rānei
- Ka akiaki i a koe kia wawe te whakarerekē nui i tō ora
- Kāore he aro ki tō ahurea, ki te ao i ahu mai ai koe rānei
- Ka karo i te kōrero mō te tiaki wā roa, mō te kaumātuatanga tahi rānei
- Ko te āhua nei e whakamā ana ki te āputa tau i te aroaro o te iwi