Maaliif Hubannoon Aadaa Wal-baruu Idil-addunyaa Keessatti Barbaachisaa Dha
Bu'aa Beekumsa Aadaa
- Yaadaan alaa nama aarsuu ykn wal-hin-hubannoo ittisa
- Seenaa fi bu'uura hiriyaa keessaniif kabaja dhugaa agarsiisa
- Hariiroo gadi fagoo fi ergaa qabeessa uuma
- Abdii maatii fi duudhaa irra darbuuf isin gargaara
- Bu'a-qabeessummaa wal-qunnamtii aadaa gidduu fooyyessa
- Hundee hariiroo yeroo dheeraa milkaa'eef ijaara
- Ilaalcha addunyaa fi guddina dhuunfaa keessan badhaasa
Aadaa Wal-baruu Eeshiyaa: Kabaja, Maatii fi Duudhaa
Wal-baruu Eeshiyaa Bahaa (Chaayinaa, Jaappaan, Kooriyaa)
Seera wal-baruu:
- Yeroo baayyee hayyamni maatii barbaachisa
- Barnoota fi hojiin baayyee kabajamu
- Wal-quunnamtiin qaamaa suuta suutaan guddata
- Kennaa kennuun yeroo wal-baruu barbaachisaa dha
- Jalqabarratti wal-argiin garee baratamaa dha
- Haasaan gaa'elaa dafee jalqaba
Akkaataa wal-qunnamtii:
- Wal-qunnamtiin al-kallattii filatama
- Fuula ofii eegachuun murteessaa dha
- Walitti bu'iinsa uummata duratti ta'u irraa of eegaa
- Callisuun yaaduu ibsuu danda'a
- Jalqabarratti afaan kabajaa fi sirnaa
- Mallattoowwan dubbii malee barbaachisoo dha
Wal-baruu Eeshiyaa Kibba-Bahaa (Filippiins, Taayilaand, Viyeetnaam)
Gatii aadaa:
- Maatiif xiyyeeffannaa cimaa
- Amantiin yeroo baayyee barbaachisaa dha
- Gahee saalaa aadaa baratamaa dha
- Maatiin bal'aan hirmaata
- Keessummeessuu fi ho'ina baayyee kabajama
- Amanamummaa fi of-kennuun eegama
Abdii wal-baruu:
- Kaayyoon cimaan filatama
- Wal-argiin maatii sadarkaa ijoo dha
- Tasgabbiin maallaqaa kabajama
- Garaagarummaan umurii caalaatti fudhatama
- Jaalala uummata duratti agarsiisuun daangeffama
- Mala gaa'ela xiyyeeffate baratamaa dha
Aadaa Wal-baruu Awurooppaa: Of-danda'uu fi Walqixxummaa
Awurooppaa Dhiyaa (Biriteen, Jarman, Faransaay, Neezerlaand)
Mala wal-baruu:
- Wal-qunnamtii kallattii fi amanamaa
- Walqixxummaan saalaa ni cimsama
- Baasii qoodachuun baratamaa dha (going dutch)
- Of-kennuu duraan wal-baruu salphaa
- Of-danda'uun dhuunfaa kabajama
- Madaallii hojii fi jireenyaa barbaachisaa dha
Abdii hawaasummaa:
- Haasaan beekumsaa ni jaallatama
- Sochiin aadaa akka wal-argiitti
- Muuxannoon imalaa kabajama
- Of-eeggannoo naannoo
- Madaallii hojii fi jireenyaa dursa kennama
- Ilaalcha hawaasummaa guddina qabu
Awurooppaa Bahaa (Rusiyaa, Yuukireen, Poolaand)
Gatii aadaa:
- Mala maatii giddu-galeessa godhate
- Gahee saalaa aadaa ni kabajama
- Dhiironni dubartoota kabajuun fi jaalalli ni jaallatama
- Barnoonni baayyee kabajama
- Amanamummaa fi of-kennuun eegama
- Gaa'elaa fi daa'imman dursa kennamaaf
Duudhaa wal-baruu:
- Dhiironni wal-argii irratti akka kaffalan eegama
- Abaaboo fi kennaan barbaachisaa dha
- Adeemsa wal-baruu sirnaa
- Maatii waliin wal-baruun gatii guddaa qaba
- Kaayyoon cimaan eegama
- Bifni qaamaa barbaachisaa dha
Aadaa Wal-baruu Laatiin Ameerikaa: Hawwii fi Maatii
Wal-baruu Ameerikaa Kibbaa (Kolombiyaa, Biraazil, Arjentiinaa)
Amala aadaa:
- Wal-qunnamtii hawwii fi ibsa guutu
- Hidhata maatii cimaa
- Dhiibbaan Kaatolikii gatii irratti
- Muuziqaa fi shaggooyyee jaallachuu
- Jaalala qaamaa ho'aa
- Jireenya hawaasa xiyyeeffate
Abdii wal-baruu:
- Gochaan jaalalaa ni jaallatama
- Maatii waliin makamuun barbaachisaa dha
- Garaagarummaan umurii baayyee fudhatama
- Wal-baruun aadaa kabajama
- Amanamummaa fi hiriyaa tokkotti hafuun murteessaa dha
- Kaayyoo gaa'elaa fi maatii
Ameerikaa Giddu-galeessaa fi Meeksikoo
Gatii hawaasummaa:
- Duudhaan Kaatolikii cimaa
- Maatiin bal'aan hirmaata
- Jaarsolii kabajuu
- Ayyaanni hawaasaa barbaachisaa dha
- Gahee saalaa aadaa
- Ulfinaa fi maqaan gaarii kabajama
Haala wal-baruu:
- Wal-baruun nama eegu waliin aadaa dha
- Hayyamni maatii murteessaa dha
- Kaayyoon cimaan eegama
- Wal-simuun amantii barbaachisaa dha
- Dhaala aadaa kabajuu
- Gaa'elli kaayyoo dhumaa
Aadaa Wal-baruu Giddu-galeessa Bahaa fi Afrikaa
Seera Wal-baruu Giddu-galeessa Bahaa
Wantoota aadaa ilaalaman:
- Amantii eeguun barbaachisaa dha
- Ulfinni maatii giddu-galeessa dha
- Of-qabuu uffannaa fi amala keessatti
- Wal-argiin qophaa'e baratamaa dha
- Abdii gahee saalaa
- Mala gaa'ela xiyyeeffate
Qajeelfama wal-baruu:
- Hirmaannaan maatii eegama
- Wal-qunnamtiin uummata duratti daangeffama
- Wal-simuun amantii murteessaa dha
- Adeemsa wal-baruu sirnaa
- Duudhaaf kabaja
- Xiyyeeffannaan of-kennuu yeroo dheeraa
Aadaa Wal-baruu Afrikaa
Gatii fi duudhaa:
- Falaasama Ubuntu (wal-hidhatummaa)
- Barbaachisummaa maatii bal'aa
- Jaarsolii kabajuu
- Hirmaannaa hawaasaa
- Milkaa'ina barnootaa kabajama
- Of-tuuluu aadaa fi dhaala
Fakkeenya wal-baruu ammayyaa:
- Garaagarummaa magaalaa fi baadiyyaa
- Fayyadamni teekinooloojii dabalaa jira
- Walqixxummaan hojii dabalaa jira
- Sirni aadaa ni kabajama
- Banaa ta'uun aadaa garaagaraaf
- Eebbi maatii barbaachisaa dha
Rakkoowwan Aadaa Baratamoo fi Furmaata
Akkaataa Wal-qunnamtii
Aadaa kallattii:
- Waan jechuu barbaadan sirriitti jedhu
- Yaada kallattii ta'e ni jaallatu
- Wal-falmuun baratamaa dha
- Callisuun walii-galuu jechuu dha
Aadaa al-kallattii:
- Haala fi mallattoo dubbii fayyadamu
- Wal-falmii kallattii ni of-eeggatu
- Callisuun wal-hin-gallee jechuu danda'a
- Fuula eegachuun barbaachisaa dha
Yaada Yeroo fi Yeroon Eeggachuu
- Aadaa monochronic (Jarman, Siwiis, Jaappaan): yeroon eeggachuun murteessaa dha, sagantaan cimaa dha
- Aadaa polychronic (Laatiin Ameerikaa, Afrikaa, Arabaa): yeroon laafaa dha, hariiroon sagantaa caala
- Furmaata: abdii dafee haasa'aa, giddu-galeessa isin mijeessu argadhaa
- Gorsa: yaadni yeroo aadaan yoo garaagarate, karoora keessatti yeroo dabalataa kaa'aa
Abdii Maatii Aadaa Garaagaraa Keessatti Hordofuu
Tooftaalee Maatii Waliin Makamuu
- Sadarkaa maatii baradhaa: eenyu dhiibbaa fi aangoo murtii akka qabu hubadhaa
- Duudhaaf kabaja agarsiisaa: ayyaanota aadaa fi duudhaa irratti hirmaadhaa
- Abdii gaafadhaa: maatiin murtii hariiroo keessatti gahee maalii qaba?
- Kennaa ergaa qabu fidaa: wal-argii jalqabaaf kennaa mijaa'aa ta'e qoradhaa
- Jechoota afaanii bu'uuraa baradhaa: warra Ingiliffaa hin dubbanne waliin wal-qunnamuuf carraaqqii agarsiisaa
- Hayyama eeguuf obsaa qabaadhaa: aadaan tokko tokko alagaa fudhachuuf yeroo gaafata
- Wantoota amantii hubadhaa: amantiin abdii hariiroo irratti akkamitti dhiibbaa akka qabu
Duudhaa Kennaa fi Ayyaanaa
Aadaa Eeshiyaa
- Of-eeggadhaa: abaaboo adii (awwaala waliin walitti hidhata)
- Gaarii: meeshaa qulqullina qabu lakkoofsa lamaan qoodamuun
- Kennaa harka lamaaniin kennaa
- Ensiloopii diimaa ayyaanaaf
- Barbaachisummaa Waggaa Haaraa Ji'aa (Lunar New Year)
Aadaa Awurooppaa
- Dubartootaaf abaaboo (lakkoofsa lamaan hin qoodamne)
- Qulqullinni baay'ina caala
- Wayinii ykn mi'a addaa naannoo
- Duudhaan Kiristimaasii biyya biyyaan garaagara
- Yeroon ayyaanaaf eeggachuu
Aadaa Laatiin Ameerikaa
- Abaaboon calaqqisaan fudhatama
- Kennaa walgayii maatii
- Barbaachisummaa Quinceanera
- Kabaja Dia de los Muertos
- Yeroo ayyaanaa dheeraa
Aadaa Giddu-galeessa Bahaa fi Afrikaa
- Kennaa salphaa fi yaadamee kennamu
- Daangaa nyaataa yaadaa
- Ayyaana amantii beekuu
- Yeroo soomaa kabajuu
- Akkaataa ayyaana hawaasaa
Riqicha Aadaa Ijaaruu: Gorsa Hojii Irra Oolu
Walitti Fufinsa Aadaa Uumuu
- Waliin baradhaa: aadaa lamaan akka garee tokkootti qoradhaa
- Duudhaa haaraa uumaa: wantoota gama lamaan walitti makaa
- Biyya wal-xaxxanii deemaa: aadaa ofii keessaniin muuxadhaa
- Nyaata wal-barsiisuu: ogummaa nyaata aadaa baradhaa, wal-qooddadhaa
- Afaan barachuu: hiriyaan lamaanuu afaan wal-isaanii baratu
- Gorsitoota aadaa: hiriyoonni fi maatiin hubannoo isin qajeelchuu danda'an
- Obsaa fi qoosaa: wal-hin-hubannoo irratti waliin kolfaa
- Daangaa kabajaa: duudhaan tokko tokko jijjiiramuu hin danda'u
Mallattoowwan Of-eeggannoo: Mallattoo Wal-hin-simuu Aadaa
- Aadaa keessan xiqqeessuu
- Barachuu ykn of-sirreessuu didu
- Duudhaa keessan akka dhiistan dirqisiisuu
- Maatii ykn hiriyoota keessan kabajuu dhabuu
- Yaada waliigalaa nama gadi qabu (stereotype) ykn loogii
- Aadaa isaanii isinitti beeksisuu didu
- Abdii aadaa isaanii dhoksuu
- Dhimma ijoo irratti wal-fudhachuu didu