Pamag-ayuno ning Ethiopian Orthodox, mipaliwanag: aldo balang linggu at pamag-ayuno king panaun

Pilan a aldo king banwa ing sakup ning pamag-ayuno ning Ethiopian Orthodox?

Ing tradisyun ning Ethiopian Orthodox Tewahedo Church magtakda yang malapit 180 aldo ning pamag-ayuno balang banwa para kareng karaniwang miyembru, at malapit 250 para kareng monghi, madre at pari, ayun kareng pinanggalingan ning simbaan. Sasakupan na ning bilang a iti ing adwang klasi ning pamag-ayuno: ing ikot balang linggu tuwing Mierkules at Biernes, at deng pamag-ayuno king panaun a makabit king kalendaryu ning simbaan, a ing pekamabilug malapit adwang bulan.

Dakal ya iti nung ikumpara kareng kadakalan a tradisyun Kristianu, at hugisan na ing aldo-aldong bie king Ethiopia king tutung paralan: nanu ing lulutuan king bale, nanu ing ibie deng restaurant king menu, at nanung aldo ing maliaring pilinan ning pamilya para king kasal o maragul a pamangan.

Ing amanu para king pamag-ayuno king Amharic tsom. Akakit me iti kareng menu, kareng pamangabit anti ing ye-tsom (pamag-ayuno, bilang paglarawan king putahi), at kareng lagyu ning kadakalan kareng pamag-ayuno king lalam, a kadalasan tutuknang king Tsome- at sasabyan nung nanu ing pigtatandanan.

Nanung aldo ing pamag-ayuno balang linggu?

Mierkules at Biernes, balang linggu, king sablang banwa, maki metung mung ligwan: ing limampung aldo kaybat ning Fasika (Easter ning Ethiopian Orthodox), potang ilalako ing pamag-ayuno balang linggu bilang bage ning pamagdiwang ning Easter. King 2026, ing Fasika datang king Abril 12, nya ing pamagpahinga malapit manibat kalagitnan ning Abril anggang mumuna ning Hunyu.

• Ing Mierkules ipag-ayuno uli king tradisyun ning simbaan iti ing aldo a pinagdesisyunan ning Sanhedrin a kalabanan de i Hesus.
• Ing Biernes ipag-ayuno bilang pamanandanan king pamamaku king krus.
• King luwal ning pamagpahinga kaybat ning Easter, ing adwang aldo ning pamag-ayuno balang linggu mibabalik alang ligwan, e anti kareng aliwang pamag-ayuno king panaun a mipapalit ing petsa balang banwa.

Nanu ing e mu maliaring kanan king pamag-ayuno ning Ethiopian Orthodox?

King aldo ning pamag-ayuno, simpli ing panuntunan: alang karni, alang gatas, alang ebun at alang mantikilya. King amanu ning diet king Kanluran, vegan a diet ya iti king lawak ning pamag-ayuno — ngan manibat king tanaman.

Ing oras ing ikadwang bage, at iti ing kadalasan e apansinan deng bisita. Ing mahigpit a pamag-ayuno kabaldugan na alang kakanan nanuman anggang 3 p.m., kaybat metung mung pamangan king gatpanapun o bengi. Atin tau a mag-ayuno makanyan king balang aldo ning pamag-ayuno; dakal ing tutupad king paninuran king pamangan dapot e king oras, o mahigpit king aliwang pamag-ayuno at maluag king aliwa. Atin murin a mapagsimba a e minum alak king panaun ning pamag-ayuno.

Deng pamag-ayuno king panaun: Kuaresma, Adbiyentu at aliwa pa

Lagpas king ikot ning Mierkules at Biernes balang linggu, ing simbaan magtakda yang dakal a mas mabilug a pamag-ayuno a maki petsa. Ditak ing pamipaliwa deng pinanggalingan king tutung bilang ning aldo at petsa ning pamagtuknang, uli ing aliwa makabit king mipirming kalendaryu ning Ethiopia at ing aliwa susunul king Fasika, dapot pare-pareu ing pangkalahatang hugis:

• Abiy Tsom (Great Lent, tatawagan da muring Tsome Hudade): ing pekamabilug a pamag-ayuno, malapit 55 anggang 56 aldo bayu ing Fasika, gewa king atlung mas maikling bage a sunud-sunud.
• Tsome Nebiyat (Adbiyentu, tatawagan da muring Pamag-ayuno deng Propeta o Tsome Gahad): malapit 40 aldo, manibat tauli ning Nobyembre anggang mumuna ning Enero at mipupus king Pasku ning Ethiopia (Gena, Enero 7).
• Ing Pamag-ayuno deng Apostol (Tsome Hawaryat): tutuknang king Lunes kaybat ning Pentecostes at mipupus king Hunyu 26 o 29, nya mipapalit ing kabilugan na balang banwa — malapit 10 anggang mangalabi 40 aldo, mitatagun nung kapilan dinatang ing Fasika.
• Filseta (ing Pamag-ayuno ning Pamanyakyat kang Maria): 15 aldo, manibat Agostu 7 anggang 21 — kabaldugan na mayayari ya ngeni king bulan a iti.
• Tsome Nenewe (ing Pamag-ayuno ning Nineveh): atlung aldo mu, Lunes anggang Mierkules, malapit atlung linggu bayu tumuknang ing Great Lent.
• Gahad: metung aldong pamag-ayuno king bisperas ning Pasku at ning Epipaniya.

Obat e balang putahing gule ibilang a pamangan ning pamag-ayuno?

Iti ing detalye a pakalituan na ing malapit ngan a e lumagu king iti. Ing sabo maliaring gewa king lentil, chickpea o gule mu at e ya pa murin ibilang a pamangan ning pamag-ayuno, uli king metung a sangkap: niter kibbeh, metung a linising mantikilya a liniga kayabe ning pampalasa — luya, bawang, besobela (banal a balanoy), fenugreek, cardamom, kanela at aliwa pa — a iya ing pundasyun ning kadakalan a aldo-aldong lutu ning Ethiopia.

Uli mantikilya ya ing niter kibbeh, ninumang lutu kaniti ibilang dang gatas, tapus, agyang pilan ing gule king kaserola. Bang gawan ing metung mung putahi para king pamag-ayuno, ilalyuan deng magluto langis ning tanaman, nung kapilan maki pampalasang bersyun a tatawagan yeqimem zeyet, gewa king pareung paralan anti ing niter kibbeh dapot langis ning gule kesa mantikilya.

Shiro: metung a lagyu, adwang aliwang-aliwang putahi

Ing shiro — sabo ning giniling a harina ning chickpea o broad bean — iya ing pekamalinong alimbawa. Ing pundasyun na natural a vegan, iyang sangkan nung obat paburitung putahi ya king pamag-ayuno. Dapot ing metung mung lagyu king menu maliaring bersyun a lutu king niter kibbeh, a e pamangan ning pamag-ayuno, o bersyun a lutu king langis, a pamangan ning pamag-ayuno. Atin mu namang bersyun a maki karni, a tatawagan bozena shiro. Atlung putahi, metung a lagyu, at e akakit ing pamipaliwa nung e mu kutnan o e mu pa balu ing kusina.

1. Shiro a lutu king niter kibbeh (mantikilya) — e putahi ning pamag-ayuno.
2. Shiro a lutu king langis, nung kapilan maki label a ye-tsom (pamag-ayuno) shiro — vegan at bagay king pamag-ayuno.
3. Bozena shiro, a maki karni — e putahi ning pamag-ayuno, e vegetarian.

Pilan kahigpit ing tutung pamanupad deng tau?

Aliwa-aliwa talaga. Ing turu ning simbaan sasabyan na a ing ngan a malapit pitung banwang edad paitas ababalwan dang tumupad king pamag-ayuno, dapot king tutung bie manibat ya king pari at deng matua o mas mapagsimbang karaniwang miyembru a tutupad king sapak a kalendaryu — kayabe ne ing panuntunan a king gatpanapun mu mangan — anggang kareng tau a mag-ayuno mu king Kuaresma, mu king Mierkules at Biernes, o e talaga.

Mayalaga muri ing lugar: deng mananaliksik at deng pinanggalingan ning simbaan pareu dang sasabyan a ing pamag-ayuno kadalasan mas mahigpit king nanu mang komunidad king baryu at bunduk kesa king bage ning siudad ning Addis Ababa, nung nu mas karaniwan ing pagkaluag. Alang metung mung ustung paralan bang ilarawan nung makananu mag-ayuno ing metung a Kristianung Ethiopian Orthodox — mitatagun ya king tau, king pamilya at kadalasan king metung a pamag-ayuno.

Ing Great Lent mismu mayap a alimbawa nung makananu maliaring dakal a antas ing metung a pamag-ayuno. Sasabyan deng pinanggalingan a gewa ya king atlung mas maikling bage a sunud-sunud: ing 8 aldo a tatawagan Tsome Hirkal, ing 40 aldo a tatawagan Tsome Arba (a mangabit king 40 aldo a mag-ayuno i Hesus king disyertu), at ing huling 7 aldo, Tsome Himamat, a sasakupan na ing Semana Santa anggang king Fasika mismu.

Obat mayalaga iti nung makikilala ka tau manibat Ethiopia

Nung makipag-mensahe ka o mikita ka king metung a tau manibat Ethiopia — kayabe na king app anti ing Amarbis — ing pamag-ayuno maliari nang hugisan deng karaniwang bage: nanung restaurant ing bagay para king date king Mierkules, nung ing video call mayayari bayu o kaybat ning 3 p.m. king Kuaresma, o nung obat ing pamikatipun ning pamilya king Agostu makatuun king Filseta. Alang kailangan a hulan me ing sariling pamaniwala ning ninuman. Mayap at tutung kaalaman mu ya para king bansa a nung nu malapit 44% ning populasyun Ethiopian Orthodox, at nung nu ing kalendaryu ning pamag-ayuno akakit a bage ning aldo-aldong bie at kultura ning pamangan, agyang tutupad o e mahigpit ing balang tau.