ยามนี้เอธิโอเปียเป๋นปีเต้าใด?
ยามนี้ เอธิโอเปียเป๋นปี 2019 ตามปฏิทินของตั๋วเอง เอธิโอเปียบ่ได้ใจ้ปฏิทินเกรกอเรียนตี้ทั่วโลกส่วนหลายใจ้ แต่ใจ้ปฏิทินเอธิโอเปีย (บางเตื้อเอิ้นว่าปฏิทินกีเอซ) ตี้ยามนี้ช้ากว่าการนับแบบเกรกอเรียน 7 ถึง 8 ปี แล้วแต่ช่วงเวลาของปี
อันนี้บ่ใจ้การปัดเศษผิด บ่ใจ้ธรรมเนียมทางศาสนาตี้ใจ้แบบหลวมๆ และบ่ใจ้ระบบ 'ดั้งเดิม' ตี้เก็บไว้ใจ้แค่วันหยุด มันเป๋นปฏิทินตี้พิมพ์อยู่บนบัตรประชาชนเอธิโอเปีย ใจ้ในใบแจ้งหนี้และใบแจ้งยอดธนาคาร สอนในโฮงเฮียนคู่กับวันตี้แบบเกรกอเรียน และใจ้อู้กั๋นในชีวิตประจำวัน
ยะหยังเอธิโอเปียมี 13 เดือน?
ปฏิทินเอธิโอเปียมี 13 เดือน: 12 เดือน เดือนละ 30 วันพอดี บวกเดือนตี้ 13 ตี้สั้นๆ เอิ้นว่า ปากูเมน (บางตี้สะกดว่า ปากูเม)
- 12 x 30 วัน = 360 วัน
- ปากูเมนเพิ่ม 5 วันในปีธรรมดา หรือ 6 วันในปีอธิกสุรทิน
- 360 + 5 (หรือ 6) = 365 (หรือ 366) วันตึงหมด เต้ากับความยาวของปีสุริยคติ
เดือนตี้ 13 เลยบ่ใจ้ความผิดพลาด หรือของตี้เพิ่มเข้ามาทางวัฒนธรรม มันเป๋นวิธีตี้ปฏิทินเอา 12 เดือนๆ ละ 30 วันพอดี มาหื้อเต้ากับความยาวแต๊ๆ ของปี คนเอธิโอเปียบางเตื้อเอิ้นปฏิทินนี้ว่า '13 เดือนแห่งแสงแดด' ซึ่งเป๋นคำตี้ใจ้ในการโปรโมตการท่องเตี่ยวเอธิโอเปีย ย้อนปากูเมนตกอยู่ต้นฤดูใบไม้ร่วง ตอนตี้ฝนพึ่งหมด
ปีอธิกสุรทินยะงานจะใด
ปฏิทินเอธิโอเปียเพิ่มวันอธิกสุรทิน (ยะหื้อปากูเมนมี 6 วันแทน 5 วัน) ตุกสี่ปี บ่มีข้อยกเว้น อันนี้ต่างจากปฏิทินเกรกอเรียน ตี้ข้ามปีอธิกสุรทินในปีขึ้นศตวรรษส่วนหลาย (เช่น ปี 2100 จะบ่เป๋นปีอธิกสุรทินแบบเกรกอเรียน แต่ยังเป๋นปีอธิกสุรทินตามการนับของเอธิโอเปีย) ผ่านไปหลายร้อยปี ตึงสองระบบจะค่อยๆ เลื่อนห่างกั๋น แต่บ่มีผลกับช่องห่าง 7-8 ปีในชีวิตประจำวันตี้จะอู้ต่อไป
ยะหยังปฏิทินเอธิโอเปียช้ากว่า 7 ปี หรือว่า 8 ปีกันแน่?
ตึงสองตัวเลขถูกตึงคู่ แค่คนละช่วงของปีเกรกอเรียน ช่องห่างบ่ได้เป๋น 7 ตายตั๋ว หรือ 8 ตายตั๋ว มันเปลี่ยนในวันเดียวตุกปี: วันขึ้นปีใหม่เอธิโอเปีย
- ตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 10 (หรือ 11) กันยายน ตามปฏิทินเกรกอเรียน: ปีเอธิโอเปียช้ากว่าปีเกรกอเรียน 8 ปี
- ตั้งแต่ 11 (หรือ 12) กันยายน ถึง 31 ธันวาคม: ปีเอธิโอเปียช้ากว่า 7 ปี ย้อนปฏิทินเอธิโอเปียขึ้นปีใหม่แล้ว แต่ปีเกรกอเรียนยังบ่ขึ้น
ในแปดเดือนครึ่งแรกของปีเกรกอเรียน หื้อลบ 8 จะได้ปีเอธิโอเปีย หลังปีใหม่เอธิโอเปียในเดือนกันยายน หื้อลบ 7 นี่คือเหตุตี้บทความภาษาอังกฤษบอกบ่ตรงกั๋นว่า 'ช้ากว่า 7 ปี' หรือ 'ช้ากว่า 8 ปี' ตึงสองอย่างอธิบายระบบเดียวกั๋นในคนละช่วงของปี และบ่มีอันใดผิด
ช่องห่างนี้มาจากไหน?
ความต่างนี้ย้อนไปถึงการคำนวณสองเตื้อ ตี้ยะห่างกั๋นหลายร้อยปี ของเหตุการณ์เดียวกั๋น: การแจ้งข่าวดี (Annunciation) ตี้ตึงสองประเพณีใจ้เป๋นจุดเริ่มต้นของการนับศักราชแบบคริสต์ศักราช
- โบสถ์ออร์โธดอกซ์เอธิโอเปียใจ้การคำนวณของอันนิอานุส พระจากอเล็กซานเดรีย เมื่อต้นศตวรรษตี้ 5
- ศาสนาคริสต์ตะวันตกใจ้การคำนวณอีกแบบของพระดิโอนีซิอุส เอ็กซิกุอุส ในศตวรรษตี้ 6 ซึ่งเป๋นฐานของปฏิทินเกรกอเรียนและปฏิทินจูเลียนก่อนหน้า ตี้ใจ้กั๋นทั่วโลกยามนี้
อันนิอานุสกับดิโอนีซิอุส เอ็กซิกุอุส วางเหตุการณ์อ้างอิงเดียวกั๋นห่างกั๋นหลายปีในเส้นเวลาของแต่ละคน ปฏิทินของโบสถ์เอธิโอเปียใจ้การคำนวณของอันนิอานุส ส่วนปฏิทินตี้กลายเป๋นมาตรฐานสากลใจ้ของดิโอนีซิอุส ความต่างนี้ตี้สืบต่อมาเกินพันปี คือต้นเหตุตึงหมดของช่องห่าง มันเป๋นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ว่าปฏิทินโบสถ์สองแบบคำนวณมาจะใด บ่ใจ้เรื่องเอาความเชื่อศาสนาอันนึ่งไปเทียบกับอีกอัน
ปีใหม่เอธิโอเปีย (เอ็นกูตาตาช) ตรงกับวันใด?
ปีใหม่เอธิโอเปีย ตี้เอิ้นว่า เอ็นกูตาตาช ตรงกับวันตี้ 11 กันยายน ตามปฏิทินเกรกอเรียนในปีส่วนหลาย ในปีเกรกอเรียนตี้อยู่ก่อนปีอธิกสุรทินเกรกอเรียน จะช้าไปหนึ่งวันเป๋น 12 กันยายน ย้อนการวางวันอธิกสุรทินของตึงสองปฏิทินบ่ตรงกั๋น
เอ็นกูตาตาช ในภาษาอัมฮาริกแปลว่า 'ของขวัญเป๋นอัญมณี' ประเพณีเอธิโอเปียโยงชื่อนี้กับตอนตี้ราชินีแห่งชีบากลับมาจากเยรูซาเล็ม และว่ากั๋นว่าผู้ติดตามต้อนรับพระนางกลับบ้านด้วยอัญมณี วันนี้เป๋นวันหมดฤดูฝน ฉลองกั๋นด้วยเสื้อผ้าใหม่ ดอกไม้ ไปโบสถ์ และกิ๋นเข้าพร้อมหน้าครอบครัว คล้ายงานปีใหม่ตี้อื่น แค่คนละวัน
สรุปไว
เอ็นกูตาตาช: 11 กันยายนในปีส่วนหลาย 12 กันยายนในปีตี้อยู่ก่อนปีอธิกสุรทินเกรกอเรียน วันนั้นเลขปีเอธิโอเปียจะขึ้นไปหนึ่ง และช่องห่างกับปีเกรกอเรียนจะแคบลงจาก 8 ปีเป๋น 7 ปี
'เวลาเอธิโอเปีย' คือเวลาจะใด?
นอกจากปฏิทิน เอธิโอเปียยังมีวิธีนับชั่วโมงในชีวิตประจำวันเป๋นของตั๋วเอง เวลามาตรฐานในเอธิโอเปีย (เวลาแอฟริกาตะวันออก UTC+3) ใจ้กับเที่ยวบิน ตารางเวลาทางการ และธุรกิจระหว่างประเทศ แต่เวลาอู้จากั๋นตุกวัน คนเอธิโอเปียหลายคนนับชั่วโมงของวันเริ่มจากฟ้าแจ้ง บ่ใจ้จากเที่ยงคืน
ย้อนเอธิโอเปียอยู่ใก้เส้นศูนย์สูตร ตะวันขึ้นและตะวันตกเลยอยู่ใก้ๆ 6:00 น. กับ 18:00 น. ตลอดปี เปลี่ยนตามฤดูหน้อยเดียว ความคงตี้นี้ยะหื้อนาฬิกาตี้นับจากฟ้าแจ้งใจ้ได้แต๊: ฟ้าแจ้งนับเป๋นจุดเริ่มรอบใหม่ 12 ชั่วโมง เอิ้นว่า 12:00 ตามเวลาเอธิโอเปีย แล้วนับชั่วโมงขึ้นไปจากนั้น
แปลงเวลาเอธิโอเปียเป๋นเวลามาตรฐานจะใด
- บวก 6 ชั่วโมงกับเวลาเอธิโอเปีย จะได้เวลามาตรฐาน (EAT)
- ลบ 6 ชั่วโมงจากเวลามาตรฐาน (EAT) จะได้เวลาเอธิโอเปีย
- 1:00 เอธิโอเปีย (ตอนเจ๊า) = 7:00 น. EAT
- 3:00 เอธิโอเปีย (กลางวัน) = 9:00 น. EAT
- 6:00 เอธิโอเปีย (กลางวัน) = 12:00 น. เที่ยงวัน EAT
- 12:00 เอธิโอเปีย (โพล้เพล้) = 18:00 น. EAT
- 1:00 เอธิโอเปีย (ค่ำ) = 19:00 น. EAT
เรื่องตี้คนนอกงงขนาด
ถ้ามีคนนัดว่า 'สามโมง' โดยใจ้เวลาเอธิโอเปีย เปิ้นหมายถึง 9:00 น. หรือ 21:00 น. ตามเวลามาตรฐาน บ่ใจ้ 3:00 ความบ่ตรงกั๋นนี้เป๋นต้นเหตุตี้คนมาเยือนนัดเวลาพลาดบ่อยขนาด ถามตรงๆ ได้เลยว่า 'เวลาเอธิโอเปียหรือเวลามาตรฐาน?' ในเอธิโอเปียถือเป๋นคำถามธรรมดา บ่เสียมารยาทเลย
ยะหยังเรื่องนี้สำคัญกับวันตี้ นัดหมาย และการอู้จา?
สำหรับไผก็ตามตี้กำลังฮู้จักคนเอธิโอเปีย ตึงบนแพลตฟอร์มอย่าง Amarbis ตี้คู่แมตช์มักเริ่มต้นจากคนละประเทศคนละบริบทแต๊ๆ เรื่องนี้บ่ใจ้แค่เกร็ดความฮู้ วันเกิด วันครบรอบ และวันหยุด อาจบอกตามปฏิทินเอธิโอเปีย อายุหรือปีเกิดตี้ดู 'อ่อนกว่า 7 ปี' อาจเป๋นแค่ย้อนนับตามปฏิทินอันนั้น บ่ใจ้ผิด และเวลาตี้อู้ถึงในบทสนทนาอาจเป๋นเวลาเอธิโอเปีย บ่ใจ้นาฬิกา 24 ชั่วโมงตี้ใจ้ตี้อื่น
บ่ต้องจำตารางแปลงเลย แค่ฮู้ไว้ว่ามีตึงสองระบบ ใจ้อยู่ตึงคู่ และเอามาสลับกั๋นบ่ได้ถ้าบ่คิดเลขตามข้างบน
ปฏิทินและเวลาเอธิโอเปีย: ตอบไว
- ปฏิทินเอธิโอเปียมีกี่เดือน? สิบสาม: สิบสองเดือนๆ ละ 30 วัน บวกปากูเมน (5 หรือ 6 วัน)
- เอธิโอเปียช้ากว่า 7 หรือ 8 ปี? ตึงคู่ แล้วแต่วันตี้ ช้ากว่า 8 ปีตั้งแต่มกราคมถึงต้นกันยายน ช้ากว่า 7 ปีตั้งแต่กลางกันยายนถึงธันวาคม
- ปีใหม่เอธิโอเปียตรงกับวันใด? 11 กันยายนในปีส่วนหลาย 12 กันยายนในปีตี้อยู่ก่อนปีอธิกสุรทินเกรกอเรียน
- เวลาเอธิโอเปียนับจากหยัง? รอบ 12 ชั่วโมงตี้เริ่มตอนฟ้าแจ้ง ประมาณ 6:00 น. และ 18:00 น. ตามเวลามาตรฐาน
- แปลงเวลาเอธิโอเปียเป๋นเวลามาตรฐานจะใด? บวก 6 ชั่วโมง (หรือลบ 6 ชั่วโมงถ้าจะแปลงกลับ)