Guids per inscunters

Guid cultural: Etiopia

La gigina ortodoxa etiopica explitgada: dis da l'emna e temps da gigina

Ils cristians ortodoxs tewahedo etiopics giginan bler dapli che quai che la gronda part dals esters suppona: la gronda part da las mesemnas e dals venderdis da tut l'onn e pliras giginas che duran pliras emnas, senza charn, products da latg, ovs e paintg. Qua vesas ti tge che vegn propi giginà, cura, e tge che vegn sin il plat.

9 min da lectura

Quants dis per onn cumpiglia la gigina ortodoxa etiopica?

Tenor funtaunas da la baselgia prevesa la tradiziun da la Baselgia ortodoxa tewahedo etiopica var 180 dis da gigina per onn per ils laics e var 250 per monics, mungias e preers. Questa cifra cumpiglia dus geners differents da gigina: in ritem emnil da mesemna e venderdi ed ina retscha da giginas stagiunalas colliadas cun il chalender da baselgia, da las qualas la pli lunga dura bunamain dus mais.

Quai è bler cumpareglià cun la gronda part da las tradiziuns cristianas, e quai influenzescha la vita da mintga di en l'Etiopia en moda fitg concreta: tge che vegn cuschinà a chasa, tge che las ustarias mettan sin la carta e per tge dis ch'ina famiglia planisescha ina nozza u ina gronda tschaina.

Il pled per gigina en amaric è tsom. Ti al vesas sin cartas da menu, en expressiuns sco ye-tsom (da gigina, sco adjectiv per in plat) ed en ils nums da la gronda part da las singulas giginas qua sutvart, che cumenzan per il pli cun Tsome- suandà da quai che vegn commemorà.

Tge dis vegnan giginads mintga emna?

Mesemna e venderdi, mintga emna, tut l'onn, cun ina excepziun: ils tschuncanta dis suenter Fasika (la Pasca ortodoxa etiopica), cura che la gigina emnila vegn suspendida sco part da la festa da Pasca. Il 2026 croda Fasika sin ils 12 d'avrigl, uschia che la pausa dura pressapauc da la mesadad d'avrigl fin il cumenzament da zercladur.

  • La mesemna vegn observada perquai che la tradiziun da la baselgia la considerescha sco il di ch'il sinedri ha decidì d'agir cunter Jesus.
  • Il venderdi vegn observà en memoria da la crucifixiun.
  • Ordaifer la pausa suenter Pasca sa repetan ils dus dis da gigina emnils senza excepziun, a la differenza da tschertas giginas stagiunalas che midan data d'onn en onn.

Tge na pos ti betg mangiar durant la gigina ortodoxa etiopica?

In di da gigina è la regla simpla: nagina charn, nagins products da latg, nagins ovs e nagin paintg. En il linguatg alimentar occidental è quai ina dieta vegana per la durada da la gigina: tut deriva da plantas.

Il temp è il segund nivel, e quel tralaschan visitaders per ordinari. L'observanza stricta munta da mangiar nagut fin las 3 il suentermezdi e da far lura in sulet past il suentermezdi u la saira. Tschertas persunas giginan uschia mintga di da gigina; bleras autras observan la restricziun da las spaisas senza la restricziun dal temp, u observan tschertas giginas strictamain ed autras en moda pli libra. Tschertas persunas devotas evitan er l'alcohol durant ils temps da gigina.

La spaisa da gigina è ina cuschina, betg ina privaziun

Perquai che var la mesadad dal chalender è temp da gigina en ina furma u l'autra, ha la cuschina etiopica in entir repertori vegan fitg sviluppà, ragùs da lentiglias, ragùs da chichers, verdura spezegiada, salatas, che exista independentamain da mintga tendenza vegana occidentala. Las ustarias al servan regularmain sco categoria independenta.

Las giginas stagiunalas: Curaisma, Advent e las autras

Ultra dal model emnil da mesemna e venderdi prevesa la baselgia pliras giginas pli lungas cun datas fixadas. Las funtaunas divergeschan in pau areguard il dumber exact da dis e las datas da cumenzament, perquai che tschertas sa basan sin il chalender etiopic fix ed autras sa movan cun Fasika, ma la structura generala è la medema:

  • Abiy Tsom (la Gronda Curaisma, er numnada Tsome Hudade): la gigina la pli lunga, var 55 fin 56 dis avant Fasika, cumposta da trais periodas pli curtas ina suenter l'autra.
  • Tsome Nebiyat (Advent, er numnà la Gigina dals profets u Tsome Gahad): var 40 dis, da la fin da november fin il cumenzament da schaner, cun la fin a Nadal etiopic (Gena, ils 7 da schaner).
  • La Gigina dals apostels (Tsome Hawaryat): cumenza il glindesdi suenter Tschuncaisma e dura fin ils 26 u 29 da zercladur, uschia che sia durada varia d'onn en onn: da var 10 fin passa 40 dis, tut tenor cura che Fasika è crudada.
  • Filseta (la Gigina da l'Assunziun da Maria): 15 dis, dals 7 fin ils 21 d'avust, quai che munta ch'ella ha lieu gist ussa quest mais.
  • Tsome Nenewe (la Gigina da Ninive): mo 3 dis, da glindesdi fin mesemna, var trais emnas avant il cumenzament da la Gronda Curaisma.
  • Gahad: giginas d'in di la vigilia da Nadal e da Babania.

Pertge na vala betg mintga plat da verdura sco spaisa da gigina?

Quai è il detagl che surprenda bunamain tuts che n'èn betg creschids si cun el. In ragù po esser fatg dal tut da lentiglias, chichers u verdura e tuttina betg valair sco spaisa da gigina, pervia d'in sulet ingredient: niter kibbeh, in paintg clarifitgà cotg cun spezias, zenzever, agl, besobela (basilic sontg), fenugrec, cardamom, chanella ed auter, che furma la basa da blera cuschina etiopica da mintga di.

Perquai che niter kibbeh è paintg, è tut quai che vegn cuschinà cun el in product da latg, punct, independentamain da quanta verdura ch'è en la cazzetta. Per far il medem plat adattà per la gigina remplazzan ils cuschiniers il paintg cun in ieli vegetal, mintgatant cun ina versiun spezegiada numnada yeqimem zeyet, fatga sco niter kibbeh, ma cun ieli vegetal empè da paintg.

Shiro: in num, dus plats fitg differents

Shiro, in ragù da farina da chichers u da favas, è l'exempel il pli cler. Sia basa è da natira vegana, e perquai è el in plat da gigina tipic. Ma il medem num sin ina carta da menu po muntar ina versiun cuschinada cun niter kibbeh, che n'è betg spaisa da gigina, u ina versiun cuschinada cun ieli, ch'è spaisa da gigina. I dat er ina versiun cun charn, numnada bozena shiro. Trais plats, in num, e la differenza è nunvisibla, sche ti na dumondas betg u n'enconuschas betg gia la cuschina.

  1. Shiro cuschinà cun niter kibbeh (paintg): betg in plat da gigina.
  2. Shiro cuschinà cun ieli, mintgatant designà sco shiro ye-tsom (da gigina): vegan ed adattà per la gigina.
  3. Bozena shiro, cun charn: betg in plat da gigina e betg vegetarian.

Quant strictamain observan las persunas propi la gigina?

Fitg differentamain. La doctrina da la baselgia di che tuts sur var set onns duessan observar las giginas, ma en la pratica va l'observanza dal clerus e da laics pli vegls u pli devots che observan l'entir chalender, inclusiv la regla da mangiar pir il suentermezdi, fin a persunas che giginan mo durant la Curaisma, mo la mesemna ed il venderdi u insumma betg.

Er il lieu ha ina rolla: perscrutaders e funtaunas da la baselgia remartgan omadus che la gigina vegn per ordinari observada pli strictamain en tschertas cuminanzas ruralas e da muntogna che en parts da la citad d'Addis Abeba, nua che la flexibilitad è pli frequenta. I na dat nagina moda unica e correcta da descriver co ch'in singul cristian ortodox etiopic gigina: quai dependa da la persuna, da la famiglia e savens da la gigina concreta.

La Gronda Curaisma sezza è in bun exempel da co ch'ina gigina po avair plirs nivels. Las funtaunas la descrivan sco cumposta da trais periodas pli curtas ina suenter l'autra: ina perioda da 8 dis numnada Tsome Hirkal, ina perioda da 40 dis numnada Tsome Arba (che regorda ils 40 dis che Jesus ha giginà en il desert) ed ina davosa perioda da 7 dis, Tsome Himamat, che cumpiglia l'Emna sontga fin a Fasika sezza.

Pertge che quai è impurtant, sche ti emprendas d'enconuscher insatgi da l'Etiopia

Sche ti scrivas cun insatgi da l'Etiopia u t'inscuntras cun el u ella, er tras in'app sco Amarbis, po la gigina influenzar chaussas da mintga di: tge ustaria che va bain per in inscunter ina mesemna, sch'in clom video ha lieu avant u suenter las 3 il suentermezdi durant la Curaisma, u pertge ch'ina reuniun da famiglia en avust sa concentrescha sin Filseta. Per nagut da quai na stos ti far supposiziuns davart las cardientschas persunalas d'insatgi. I sa tracta simplamain d'in context util e factic per in pajais nua che var 44% da la populaziun è ortodoxa etiopica e nua ch'il chalender da gigina è ina part visibla da la cultura da mintga di e da la cultura culinarica, independentamain dal fatg sch'ina singula persuna l'observa strictamain u betg.

Ina remartga practica

Sche ti n'es betg segir sch'in plat è adattà per la gigina, è i dal tut normal e bainvis en l'Etiopia da dumandar directamain, 'È quai in plat da gigina?' u 'È quai fatg cun paintg u cun ieli?', e betg ina dumonda malempernaivla.

♥
Amarbis

Quest artitgel è vegnì preschentà da Amarbis – l'applicaziun d'inscunters internaziunala che collia cors en tut il mund. Fa part da las singles e dals singles che chattan l'amur interculturala autentica grazia a profils controllads da persunas, translaziun integrada e vastas funcziuns da segirezza.

© 2026 Amarbis Corporation. Nus collian cors sur ils cunfins ora. Chatta l'amur senza limitas.