Whaiipo i Waitaha: me pēhea te tūtaki ki ngā tāngata i tua atu i tō tāone iti
Tata ki te 698,000 te taupori o Waitaha (Canterbury), ā, e 90 ōna wāhi noho: he tāone, he tāone nui, he kāinga taiwhenua. He iti te nuinga: he iti iho i te 5,000 te taupori o ngā wāhi e 82 (91%), ā, kāore i tae ki te 1,000 te taupori o ngā wāhi e 62. Mēnā e noho ana koe ki tētahi o ngā wāhi iti, kua mōhio kē koe ki te āhua o te whaiipo tata ki te kāinga: kua tūtaki kē koe ki te nuinga o ngā tāngata takakau ka whakaarohia pea e koe, ki te kore, e mōhio ana koe ki tētahi kua tūtaki ki a rātou.
Mō te hunga katoa o aua wāhi tēnei whārangi. Ka whakamāramatia te take ka iti ake anō te puna whaiipo o te tāone iti nā ngā taupānga whaiipo nunui, me te huarahi e taea ai e koe te tūtaki ki ngā tāngata puta noa i Waitaha mā Amarbis, ā, kei raro iho te rārangi o ngā tāone, ngā tāone nui me ngā kāinga taiwhenua katoa o Waitaha, ā-takiwā.
Te rahi o ngā tāone o Waitaha
| Te rahi o te wāhi | Ngā wāhi | Taupori |
|---|---|---|
| Iti iho i te 1,000 | 62 | 19,000 |
| 1,000 ki te 4,999 | 20 | 49,000 |
| 5,000 ki te 24,999 | 5 | 68,000 |
| 25,000 neke atu | 3 | 437,000 |
Ina raupapatia ngā wāhi katoa o Waitaha i te rahi, tata ki te 384 te taupori o te wāhi kei waenganui. E 3 ngā wāhi o te rohe e 25,000 neke atu te taupori, ā, ko Ōtautahi (Christchurch, 380,000), ko Rolleston (28,000) me Timaru (28,000) ngā mea nui rawa. Tata ki te 437,000 o ngā tāngata e 698,000 o te rohe e noho ana ki aua wāhi e 3; ko te toenga e noho ana ki ngā tāone iti ake me te tuawhenua.
He aha i pau ai te whaiipo tata ki te kāinga i ngā tāone iti o Waitaha
Ka tīmata ngā taupānga whaiipo e whakaraupapa ana i runga i te tawhiti ki ngā tāngata e tata rawa ana ki a koe. I tētahi tāone iti i Waitaha, he rārangi poto tērā, ā, kāore e roa ka kitea e koe te katoa. Anei ētahi tauira:
- Kaikōura (tata ki te 2,300 te taupori): kāore he wāhi kē i roto i te 50 km; ko Waiharakeke (Blenheim) i Te Tauihu-o-te-waka te wāhi tata rawa e 25,000 neke atu te taupori, 102 km te tawhiti atu.
- Twizel (tata ki te 1,700 te taupori): e 3 atu anō ngā wāhi i roto i te 50 km, tata ki te 1,100 te taupori katoa o ērā; ko Timaru te wāhi tata rawa e 25,000 neke atu te taupori, 92 km te tawhiti atu.
- Hanmer Springs (tata ki te 1,100 te taupori): e 5 atu anō ngā wāhi i roto i te 50 km, tata ki te 1,400 te taupori katoa o ērā; ko Ōtautahi te wāhi tata rawa e 25,000 neke atu te taupori, 113 km te tawhiti atu.
He pērā tonu puta noa i Waitaha: ka whakakīia e te taupānga whakaraupapa ā-tawhiti te rārangi o tētahi tāone iti ki aua kanohi tokoiti anō, ā, kei tawhiti rawa ngā puna tāngata nunui ake.
He aha i kore ai e taea te tāone nui tata rawa i ngā taupānga nunui
He uaua te whaiipo i tētahi tāone iti, ā, tērā pea ka uaua ake te tūtaki ki tētahi i te tāone nui tata rawa. He maha ngā taupānga whaiipo e whakawhirinaki ana ki te tawhiti hei whakatau ko wai ka kitea e koe, ā, e ai ki te tātari a Tinuiti i te hātepe o Tinder, he take matua te tata i te kōwhiringa o te hunga ka whakaaturia ki a koe. Ina whakatuwheratia e tētahi tangata i Ōtautahi, i Rolleston rānei tētahi taupānga whakaraupapa ā-tawhiti, ko ngā tāngata e noho tata ana ki a ia ka puta tuatahi. He tawhiti atu tō kāinga, nā reira ka noho koe ki muri i āna hoa noho tata i tōna rārangi, ahakoa he aha ngā kōrero a ō whakaahua me tō kōtaha.
He raruraru takirua tēnei mō te tāone iti: i te kāinga ka kite tonu koe i aua tāngata anō, ā, i te tāone nui, he ruarua noa te hunga ka kite i a koe.
Te rerekētanga o Amarbis
Māu e kōwhiri tō rohe
I Amarbis, māu e kōwhiri te rohe e tūtaki ai koe ki ngā tāngata; kāore koe e herea ki te hunga e noho tata rawa ana. Kōwhiria te rohe o Waitaha, ā, ko te rohe katoa tō puna, tata ki te 698,000 tāngata, ahakoa e noho ana koe i Ōtautahi, i tētahi kāinga iti rānei e hia rau noa iho te taupori. He ōrite te puna ā-rohe o tētahi mema i tētahi tāone e 1,000 te taupori ki tō tētahi mema i Ōtautahi.
Kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti
I Amarbis, kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti. Kōwhiria te rohe o Waitaha hei rohe mōu, ā, ki te hiahia koe ki te tūtaki ki tētahi tangata i Ōtautahi, e kore tāna hoa noho tata e whakaaturia ki a ia i mua i a koe, i runga noa i te wāhi e noho ana koe. Koinei te tauaro tonu o te raruraru o te tata i runga ake nei, ā, ko te hunga ka whakarērea e ngā taupānga nunui ka tino whai hua.
Kāore he tepe tawhiti, ā, ko te ao katoa mēnā e hiahia ana koe
Kāore he tepe tawhiti i Amarbis, nā reira kāore hoki koe e herea ki Waitaha anake. Ka taea e koe te whakawhānui i tō rohe ki ngā rohe tata, te tūtaki rānei ki tētahi tangata i tētahi atu whenua: he taupānga whaiipo ā-ao a Amarbis, neke atu i te 50 ngā reo e kōrerotia ana e te taupānga, ā, ka āwhina te whakamāori kei roto tonu i te kōrerorero ina rerekē ō kōrua reo. Ka whai tikanga anake ngā kiromita ina hiahia kōrua tahi ki te tūtaki.
He tāngata tūturu, kua arotakehia e te tangata
Kei ia mema he whakaahua tūturu o tōna kanohi, ka mātaitia ngā whakaahua i mua i te whakaaturanga ki ētahi atu, ā, ka arotakehia ia kōtaha i Amarbis e tētahi tangata tūturu. Ina iti te puna tāngata o tō takiwā, ka nui ake te wāhanga o ngā mea e kitea ana e koe ka riro i ia kōtaha rūpahu, kōtaha whakarērea rānei, nā reira he nui ake te hua o taua arotakenga i tētahi tāone iti i tō tētahi tāone nui.
He kore utu te hono mai
He kore utu te hono mai, kāore he kāri nama e hiahiatia ana. Kei te mahere kore utu ngā manako e 25 ia rā me te tuku karere mutunga-kore ki ō hononga, kia mōhio ai koe mēnā e whai hua ana a Amarbis mō tō tāone i mua i tāu utu i tētahi mea. Tirohia ngā mahere me ngā utu kia kite ai koe i ngā mea ka tāpiritia e ngā mahere utu.
Me pēhea te tīmata mai i tētahi tāone iti i Waitaha
- Rēhita kore utu, ā, waihangatia he kōtaha e rite ana ki a koe: he whakaahua mārama o tō kanohi me tētahi kōrero motuhake mō te noho i tō tāone. Ka whakaatu ā mātou tohutohu kōtaha i ngā mea e whai hua ana.
- Whakaritea tō rohe ki te rohe o Waitaha, ki tētahi rohe whānui ake rānei, ki tō pīrangi.
- Tīmata mā te tuku karere. He pai ake tētahi pātai mō te wāhi e noho ana ia i te “kia ora” noa iho, ā, ka tīmata pea te kōrerorero i mua noa atu i te whakaritenga o tētahi haerenga.
- Ina hiahia kōrua ki te tūtaki, kōwhiria he wāhi tūmatanui kei waenganui tata i a kōrua, kōrerotia ki tētahi hoa te wāhi e haere ana koe, ā, whāia tā mātou rārangi arowhai mō te tūtaki haumaru.
I hangaia e tētahi nō tētahi tāone iti
Ko Nick te kaiwhakarewa o Amarbis, ā, nō Boardman ia, he tāone iti i Oregon, i Amerika, tata ki te 4,500 te taupori. Ko te raruraru whaiipo o ngā tāone iti e kōrerotia ana i tēnei whārangi, he mea e mōhio pū ana ia i tōna ake wheako: he rārangi kī tonu i ngā tāngata e mōhio kē ana koe, me tētahi tāone nui tata e whakaraupapa ana i ōna ake tāngata ki mua i a koe. I hangaia a Amarbis kia kore ai te wāhi e noho ana koe i Waitaha e whakatau i te hunga ka taea e koe te tūtaki ki a rātou.
Ngā tāone, ngā tāone nui me ngā kāinga taiwhenua katoa o Waitaha
Anei ngā wāhi e 90 katoa o Waitaha, ā-takiwā. Ahakoa ko tēhea o ēnei wāhi tōu, e hāngai ana ki a koe ngā kōrero katoa o tēnei whārangi: kōwhiria te rohe o Waitaha i Amarbis, ā, kei roto i tō puna ia wāhi i raro iho nei.
Takiwā o Hakatere (Ashburton)
- Hakatere (Ashburton): 20,343 tāngata
- Hinds: 321 tāngata
- Lake Hood: 453 tāngata
- Methven: 1,977 tāngata
- Mount Somers: 207 tāngata
- Rākaia: 1,578 tāngata
Takiwā o Hurunui
- Amberley: 2,520 tāngata
- Amberley Beach: 180 tāngata
- Cheviot: 420 tāngata
- Culverden: 339 tāngata
- Gore Bay: 15 tāngata
- Hanmer Springs: 1,077 tāngata
- Hawarden: 240 tāngata
- Leithfield: 648 tāngata
- Leithfield Beach: 405 tāngata
- Motunau Beach: 27 tāngata
- Rotherham: 150 tāngata
- Waiau: 261 tāngata
- Waikari: 282 tāngata
- Waipara: 345 tāngata
Takiwā o Kaikōura
- Kaikōura: 2,316 tāngata
Takiwā o Mackenzie
- Aoraki (Mt Cook Village): 150 tāngata
- Fairlie: 912 tāngata
- Tekapō: 534 tāngata
- Twizel: 1,674 tāngata
Tāone nui o Ōtautahi (Christchurch)
- Akaroa: 633 tāngata
- Birdlings Flat: 240 tāngata
- Diamond Harbour: 1,608 tāngata
- Duvauchelle: 213 tāngata
- Governors Bay: 882 tāngata
- Kainga: 444 tāngata
- Little River: 303 tāngata
- Lyttelton: 3,123 tāngata
- Ōtautahi (Christchurch): 380,076 tāngata
- Spencerville: 573 tāngata
- Takamatua: 117 tāngata
Takiwā o Timaru
- Cave: 96 tāngata
- Geraldine: 3,018 tāngata
- Milford Huts: 63 tāngata
- Ōrarī: 198 tāngata
- Pareora: 459 tāngata
- Pleasant Point: 1,428 tāngata
- Temuka: 4,593 tāngata
- Timaru: 28,098 tāngata
- Waipōpō: 78 tāngata
- Winchester: 258 tāngata
- Woodbury: 117 tāngata
Takiwā o Waikirikiri (Selwyn)
- Arthurs Pass: 39 tāngata
- Burnham Camp: 798 tāngata
- Castle Hill: 42 tāngata
- Coalgate: 372 tāngata
- Darfield: 3,249 tāngata
- Doyleston: 345 tāngata
- Dunsandel: 411 tāngata
- Glentunnel: 171 tāngata
- Hororata: 222 tāngata
- Kirwee: 1,119 tāngata
- Leeston: 2,271 tāngata
- Lincoln: 10,611 tāngata
- Malvern Hills-Whitecliffs: 210 tāngata
- Prebbleton: 5,382 tāngata
- Rolleston: 28,449 tāngata
- Selwyn Huts: 93 tāngata
- Sheffield me Waddington: 339 tāngata
- Southbridge: 999 tāngata
- Springfield: 321 tāngata
- Springston: 525 tāngata
- Tai Tapu: 603 tāngata
- West Melton: 2,409 tāngata
Takiwā o Waimakariri
- Ashley: 396 tāngata
- Cust: 264 tāngata
- Fernside: 240 tāngata
- Kaiapoi: 13,017 tāngata
- Oxford: 2,235 tāngata
- Pegasus: 3,915 tāngata
- Rangiora: 18,855 tāngata
- Sefton: 255 tāngata
- The Pines Beach: 321 tāngata
- Waikuku: 150 tāngata
- Waikuku Beach: 1,071 tāngata
- Woodend: 4,542 tāngata
- Woodend Beach: 228 tāngata
Takiwā o Waimate
- Glenavy: 246 tāngata
- Mākikihi: 90 tāngata
- St Andrews: 192 tāngata
- Waimate: 3,591 tāngata
Takiwā o Waitaki
- Duntroon: 93 tāngata
- Kurow: 348 tāngata
- Ōmārama: 354 tāngata
- Otematata: 180 tāngata
Ngā pātai auau
Ko tēhea te taupānga whaiipo pai rawa mō ngā tāone iti o Waitaha?
Ki ō mātou whakaaro, ko Amarbis. Māu e kōwhiri te rohe e tūtaki ai koe ki ngā tāngata, nā reira ka ōrite te puna ā-rohe o tētahi tāone iti i Waitaha ki tō Ōtautahi; kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti; kāore he tepe tawhiti; ka arotakehia ia kōtaha e tētahi tangata tūturu; ā, he kore utu te hono mai.
He aha i kite tonu ai au i aua tāngata anō i ngā taupānga whaiipo i tōku tāone?
He maha ngā taupānga whaiipo e whakawhirinaki ana ki te tawhiti hei whakatau ko wai ka kitea e koe, ā, i tētahi tāone iti, he rārangi poto ngā tāngata tata rawa. E ai ki te tātari a Tinuiti i te hātepe o Tinder, he take matua te tata, koinā te take ka kī te rārangi o tētahi tāone iti i aua hoa noho tata anō. I Amarbis, māu e kōwhiri tō rohe, nā reira kāore tō puna e herea ki tō waehere poutāpeta.
Ka taea e au te tūtaki ki ngā tāngata puta noa i Waitaha?
Āe. Kōwhiria te rohe o Waitaha, ā, ka tūtaki koe ki ngā tāngata puta noa i te rohe, ahakoa kei hea koe e noho ana. Kāore koe e whakaraupapatia ki muri i ngā hoa noho tata a tētahi atu.
Ka taea e au te tūtaki ki ngā tāngata i waho o Waitaha?
Āe. Kāore he tepe tawhiti i Amarbis, nā reira ka taea e koe te whakawhānui i tō rohe, te tūtaki rānei ki tētahi tangata i tētahi atu whenua, ā, ka āwhina te whakamāori kei roto tonu i te kōrerorero ina rerekē ō kōrua reo. Tīmata mā te pānui i te aratohu whaiipo ā-ao.
He kore utu a Amarbis?
Āe. He kore utu te hono mai, kāore he kāri nama e hiahiatia ana, ā, kei te mahere kore utu ngā manako e 25 ia rā me te tuku karere mutunga-kore ki ō hononga. Waihangatia tō kōtaha.
Ētahi atu rohe o Aotearoa
- Manawatū-Whanganui
- Murihiku
- Ōtākou
- Tāmaki Makaurau
- Taranaki
- Te Matau-a-Māui
- Te Moana-a-Toi
- Te Tai o Aorere
- Te Tai Poutini
- Te Tai Tokerau
- Te Tairāwhiti
- Te Tauihu-o-te-waka
- Te Whanganui-a-Tara
- Waikato
Tirohia ngā rohe katoa puta noa i te ao. He tauhou koe? Pānuitia te take ko Amarbis te taupānga whaiipo pai rawa mō ngā tāone iti.
Ētahi atu rauemi a Amarbis
- Tūtaki ki ngā takakau puta noa i te ao
- Aratohu whaiipo ā-ao
- Te whakawhiti i ngā taiapa reo i te aroha
- Te tūtaki haumaru ki tētahi mō te wā tuatahi
- Ngā mahere me ngā utu
Ngā tatauranga taupori: Tatauranga Aotearoa (Stats NZ), ngā tatauranga o te taupori noho tonu i te Tatauranga 2023 (pō tatauranga 7 Poutūterangi 2023) mō ngā rohe tāone me ngā kāinga taiwhenua o te whakarōpūtanga Urban Rural 2023 (UR2023), he mea tāpiri mai i ngā tatauranga SA2 (rohe tāone) me SA1 (kāinga taiwhenua) kua whakaputaina e Tatauranga Aotearoa; te katoa o te rohe: ngā whakatau tata taupori ā-rohe a Tatauranga Aotearoa, te taupori noho tonu e whakataungia ana i te 30 Pipiri 2025 (rangitahi), mō ia rohe kaunihera ā-rohe. He rohe tatauranga ngā rohe tāone me ngā kāinga taiwhenua kua tautuhia e Tatauranga Aotearoa, ehara i ngā rohe ā-kaunihera. Ko ngā taupori ko ngā tatauranga o te Tatauranga 2023 mō te hunga e noho tonu ana ki reira; ka whakaawhiwhia matapōkeretia e Tatauranga Aotearoa ngā tatauranga ki tētahi taurea o te 3, nā reira ka rerekē pea te tapeke o tētahi wāhi kua hangaia i ētahi rohe tatauranga i te tapeke kua whakaputaina e Tatauranga Aotearoa mō taua wāhi, engari he ruarua noa iho ngā tāngata o te rerekētanga. Ko ngā kāinga taiwhenua he wāhi e 200 ki te 1,000 te taupori, tata nei; kāore ngā kāinga iti ake i whakarārangitia. Ehara a Wharekauri (Chatham Islands) i te wāhanga o tētahi rohe, ā, kāore i whakaurua. Ka toro paku atu te rohe tāone o Richmond (Te Tai o Aorere) ki roto i te Tāone nui o Whakatū (Nelson City); kua whakarārangitia ki raro i te Takiwā o Te Tai o Aorere. He mea ine ngā tawhiti mā te rārangi tika i waenga i ngā tāone, nā reira he roa ake ngā tawhiti mā te huarahi.