Whaiipo i Taranaki: me pēhea te tūtaki ki ngā tāngata i tua atu i tō tāone iti
Tata ki te 130,000 te taupori o Taranaki, ā, e 22 ōna wāhi noho: he tāone, he tāone nui, he kāinga taiwhenua. He iti te nuinga: he iti iho i te 5,000 te taupori o ngā wāhi e 18 (82%), ā, kāore i tae ki te 1,000 te taupori o ngā wāhi e 11. Mēnā e noho ana koe ki tētahi o ngā wāhi iti, kua mōhio kē koe ki te āhua o te whaiipo tata ki te kāinga: kua tūtaki kē koe ki te nuinga o ngā tāngata takakau ka whakaarohia pea e koe, ki te kore, e mōhio ana koe ki tētahi kua tūtaki ki a rātou.
Mō te hunga katoa o aua wāhi tēnei whārangi. Ka whakamāramatia te take ka iti ake anō te puna whaiipo o te tāone iti nā ngā taupānga whaiipo nunui, me te huarahi e taea ai e koe te tūtaki ki ngā tāngata puta noa i Taranaki mā Amarbis, ā, kei raro iho te rārangi o ngā tāone, ngā tāone nui me ngā kāinga taiwhenua katoa o Taranaki, ā-takiwā.
Te rahi o ngā tāone o Taranaki
| Te rahi o te wāhi | Ngā wāhi | Taupori |
|---|---|---|
| Iti iho i te 1,000 | 11 | 3,800 |
| 1,000 ki te 4,999 | 7 | 13,000 |
| 5,000 ki te 24,999 | 3 | 24,000 |
| 25,000 neke atu | 1 | 58,000 |
Ina raupapatia ngā wāhi katoa o Taranaki i te rahi, tata ki te 937 te taupori o te wāhi kei waenganui. Kotahi anake te wāhi o te rohe e 25,000 neke atu te taupori, ko Ngāmotu (New Plymouth). Tata ki te 58,000 o ngā tāngata e 130,000 o te rohe e noho ana ki reira; ko te toenga e noho ana ki ngā tāone iti ake me te tuawhenua.
He aha i noho tonu ai tō tāone ake hei tepe mōu i Taranaki
Kāore i tua atu i te hāora kotahi te tawhiti o te nuinga o Taranaki i tētahi tāone nui ake, engari i runga i tētahi taupānga whakaraupapa ā-tawhiti, he iti iho te hua o tēnā i te mea e tika ana. Ka hangaia e te taupānga tō rārangi i ngā tāngata e tata rawa ana ki a koe i te tuatahi, nā reira ko te nuinga o te rārangi o tētahi tāone iti ake ko taua tāone me ōna wāhi tata, ā, ko ngā tāngata e noho mai ana i tawhiti iti atu, ka tino roa kātahi ka puta mai, mehemea ka puta mai rā anō.
He aha i kore ai e taea te tāone nui tata rawa i ngā taupānga nunui
He uaua te whaiipo i tētahi tāone iti, ā, tērā pea ka uaua ake te tūtaki ki tētahi i te tāone nui tata rawa. He maha ngā taupānga whaiipo e whakawhirinaki ana ki te tawhiti hei whakatau ko wai ka kitea e koe, ā, e ai ki te tātari a Tinuiti i te hātepe o Tinder, he take matua te tata i te kōwhiringa o te hunga ka whakaaturia ki a koe. Ina whakatuwheratia e tētahi tangata i Ngāmotu, i Hāwera rānei tētahi taupānga whakaraupapa ā-tawhiti, ko ngā tāngata e noho tata ana ki a ia ka puta tuatahi. He tawhiti atu tō kāinga, nā reira ka noho koe ki muri i āna hoa noho tata i tōna rārangi, ahakoa he aha ngā kōrero a ō whakaahua me tō kōtaha.
He raruraru takirua tēnei mō te tāone iti: i te kāinga ka kite tonu koe i aua tāngata anō, ā, i te tāone nui, he ruarua noa te hunga ka kite i a koe.
Te rerekētanga o Amarbis
Māu e kōwhiri tō rohe
I Amarbis, māu e kōwhiri te rohe e tūtaki ai koe ki ngā tāngata; kāore koe e herea ki te hunga e noho tata rawa ana. Kōwhiria te rohe o Taranaki, ā, ko te rohe katoa tō puna, tata ki te 130,000 tāngata, ahakoa e noho ana koe i Ngāmotu, i tētahi kāinga iti rānei e hia rau noa iho te taupori. He ōrite te puna ā-rohe o tētahi mema i tētahi tāone e 1,000 te taupori ki tō tētahi mema i Ngāmotu.
Kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti
I Amarbis, kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti. Kōwhiria te rohe o Taranaki hei rohe mōu, ā, ki te hiahia koe ki te tūtaki ki tētahi tangata i Ngāmotu, e kore tāna hoa noho tata e whakaaturia ki a ia i mua i a koe, i runga noa i te wāhi e noho ana koe. Koinei te tauaro tonu o te raruraru o te tata i runga ake nei, ā, ko te hunga ka whakarērea e ngā taupānga nunui ka tino whai hua.
Kāore he tepe tawhiti, ā, ko te ao katoa mēnā e hiahia ana koe
Kāore he tepe tawhiti i Amarbis, nā reira kāore hoki koe e herea ki Taranaki anake. Ka taea e koe te whakawhānui i tō rohe ki ngā rohe tata, te tūtaki rānei ki tētahi tangata i tētahi atu whenua: he taupānga whaiipo ā-ao a Amarbis, neke atu i te 50 ngā reo e kōrerotia ana e te taupānga, ā, ka āwhina te whakamāori kei roto tonu i te kōrerorero ina rerekē ō kōrua reo. Ka whai tikanga anake ngā kiromita ina hiahia kōrua tahi ki te tūtaki.
He tāngata tūturu, kua arotakehia e te tangata
Kei ia mema he whakaahua tūturu o tōna kanohi, ka mātaitia ngā whakaahua i mua i te whakaaturanga ki ētahi atu, ā, ka arotakehia ia kōtaha i Amarbis e tētahi tangata tūturu. Ina iti te puna tāngata o tō takiwā, ka nui ake te wāhanga o ngā mea e kitea ana e koe ka riro i ia kōtaha rūpahu, kōtaha whakarērea rānei, nā reira he nui ake te hua o taua arotakenga i tētahi tāone iti i tō tētahi tāone nui.
He kore utu te hono mai
He kore utu te hono mai, kāore he kāri nama e hiahiatia ana. Kei te mahere kore utu ngā manako e 25 ia rā me te tuku karere mutunga-kore ki ō hononga, kia mōhio ai koe mēnā e whai hua ana a Amarbis mō tō tāone i mua i tāu utu i tētahi mea. Tirohia ngā mahere me ngā utu kia kite ai koe i ngā mea ka tāpiritia e ngā mahere utu.
Me pēhea te tīmata mai i tētahi tāone iti i Taranaki
- Rēhita kore utu, ā, waihangatia he kōtaha e rite ana ki a koe: he whakaahua mārama o tō kanohi me tētahi kōrero motuhake mō te noho i tō tāone. Ka whakaatu ā mātou tohutohu kōtaha i ngā mea e whai hua ana.
- Whakaritea tō rohe ki te rohe o Taranaki, ki tētahi rohe whānui ake rānei, ki tō pīrangi.
- Tīmata mā te tuku karere. He pai ake tētahi pātai mō te wāhi e noho ana ia i te “kia ora” noa iho, ā, ka tīmata pea te kōrerorero i mua noa atu i te whakaritenga o tētahi haerenga.
- Ina hiahia kōrua ki te tūtaki, kōwhiria he wāhi tūmatanui kei waenganui tata i a kōrua, kōrerotia ki tētahi hoa te wāhi e haere ana koe, ā, whāia tā mātou rārangi arowhai mō te tūtaki haumaru.
I hangaia e tētahi nō tētahi tāone iti
Ko Nick te kaiwhakarewa o Amarbis, ā, nō Boardman ia, he tāone iti i Oregon, i Amerika, tata ki te 4,500 te taupori. Ko te raruraru whaiipo o ngā tāone iti e kōrerotia ana i tēnei whārangi, he mea e mōhio pū ana ia i tōna ake wheako: he rārangi kī tonu i ngā tāngata e mōhio kē ana koe, me tētahi tāone nui tata e whakaraupapa ana i ōna ake tāngata ki mua i a koe. I hangaia a Amarbis kia kore ai te wāhi e noho ana koe i Taranaki e whakatau i te hunga ka taea e koe te tūtaki ki a rātou.
Ngā tāone, ngā tāone nui me ngā kāinga taiwhenua katoa o Taranaki
Anei ngā wāhi e 22 katoa o Taranaki, ā-takiwā. Ahakoa ko tēhea o ēnei wāhi tōu, e hāngai ana ki a koe ngā kōrero katoa o tēnei whārangi: kōwhiria te rohe o Taranaki i Amarbis, ā, kei roto i tō puna ia wāhi i raro iho nei.
Takiwā o Ngāmotu (New Plymouth)
- Egmont Village: 345 tāngata
- Inglewood: 3,801 tāngata
- Lepperton: 381 tāngata
- Ngāmotu (New Plymouth): 58,041 tāngata
- Ōakura: 1,764 tāngata
- Ōkato: 711 tāngata
- Ōnaero Beach: 75 tāngata
- Urenui: 450 tāngata
- Waitara: 7,512 tāngata
Takiwā o Stratford
- Midhirst: 276 tāngata
- Stratford: 6,330 tāngata
Takiwā o Taranaki ki te Tonga (South Taranaki)
- Eltham: 2,097 tāngata
- Hāwera: 10,362 tāngata
- Kaponga: 357 tāngata
- Manaia: 1,083 tāngata
- Normanby: 1,044 tāngata
- Ōhāwe: 231 tāngata
- Ōpunake: 1,476 tāngata
- Pātea: 1,320 tāngata
- Waiinu Beach: 96 tāngata
- Waitōtara: 69 tāngata
- Waverley: 831 tāngata
Ngā pātai auau
Ko tēhea te taupānga whaiipo pai rawa mō ngā tāone iti o Taranaki?
Ki ō mātou whakaaro, ko Amarbis. Māu e kōwhiri te rohe e tūtaki ai koe ki ngā tāngata, nā reira ka ōrite te puna ā-rohe o tētahi tāone iti i Taranaki ki tō Ngāmotu; kāore te raupapa e whakatauria ana e te tawhiti; kāore he tepe tawhiti; ka arotakehia ia kōtaha e tētahi tangata tūturu; ā, he kore utu te hono mai.
He aha i kite tonu ai au i aua tāngata anō i ngā taupānga whaiipo i tōku tāone?
He maha ngā taupānga whaiipo e whakawhirinaki ana ki te tawhiti hei whakatau ko wai ka kitea e koe, ā, i tētahi tāone iti, he rārangi poto ngā tāngata tata rawa. E ai ki te tātari a Tinuiti i te hātepe o Tinder, he take matua te tata, koinā te take ka kī te rārangi o tētahi tāone iti i aua hoa noho tata anō. I Amarbis, māu e kōwhiri tō rohe, nā reira kāore tō puna e herea ki tō waehere poutāpeta.
Ka taea e au te tūtaki ki ngā tāngata puta noa i Taranaki?
Āe. Kōwhiria te rohe o Taranaki, ā, ka tūtaki koe ki ngā tāngata puta noa i te rohe, ahakoa kei hea koe e noho ana. Kāore koe e whakaraupapatia ki muri i ngā hoa noho tata a tētahi atu.
Ka taea e au te tūtaki ki ngā tāngata i waho o Taranaki?
Āe. Kāore he tepe tawhiti i Amarbis, nā reira ka taea e koe te whakawhānui i tō rohe, te tūtaki rānei ki tētahi tangata i tētahi atu whenua, ā, ka āwhina te whakamāori kei roto tonu i te kōrerorero ina rerekē ō kōrua reo. Tīmata mā te pānui i te aratohu whaiipo ā-ao.
He kore utu a Amarbis?
Āe. He kore utu te hono mai, kāore he kāri nama e hiahiatia ana, ā, kei te mahere kore utu ngā manako e 25 ia rā me te tuku karere mutunga-kore ki ō hononga. Waihangatia tō kōtaha.
Ētahi atu rohe o Aotearoa
- Manawatū-Whanganui
- Murihiku
- Ōtākou
- Tāmaki Makaurau
- Te Matau-a-Māui
- Te Moana-a-Toi
- Te Tai o Aorere
- Te Tai Poutini
- Te Tai Tokerau
- Te Tairāwhiti
- Te Tauihu-o-te-waka
- Te Whanganui-a-Tara
- Waikato
- Waitaha
Tirohia ngā rohe katoa puta noa i te ao. He tauhou koe? Pānuitia te take ko Amarbis te taupānga whaiipo pai rawa mō ngā tāone iti.
Ētahi atu rauemi a Amarbis
- Tūtaki ki ngā takakau puta noa i te ao
- Aratohu whaiipo ā-ao
- Te whakawhiti i ngā taiapa reo i te aroha
- Te tūtaki haumaru ki tētahi mō te wā tuatahi
- Ngā mahere me ngā utu
Ngā tatauranga taupori: Tatauranga Aotearoa (Stats NZ), ngā tatauranga o te taupori noho tonu i te Tatauranga 2023 (pō tatauranga 7 Poutūterangi 2023) mō ngā rohe tāone me ngā kāinga taiwhenua o te whakarōpūtanga Urban Rural 2023 (UR2023), he mea tāpiri mai i ngā tatauranga SA2 (rohe tāone) me SA1 (kāinga taiwhenua) kua whakaputaina e Tatauranga Aotearoa; te katoa o te rohe: ngā whakatau tata taupori ā-rohe a Tatauranga Aotearoa, te taupori noho tonu e whakataungia ana i te 30 Pipiri 2025 (rangitahi), mō ia rohe kaunihera ā-rohe. He rohe tatauranga ngā rohe tāone me ngā kāinga taiwhenua kua tautuhia e Tatauranga Aotearoa, ehara i ngā rohe ā-kaunihera. Ko ngā taupori ko ngā tatauranga o te Tatauranga 2023 mō te hunga e noho tonu ana ki reira; ka whakaawhiwhia matapōkeretia e Tatauranga Aotearoa ngā tatauranga ki tētahi taurea o te 3, nā reira ka rerekē pea te tapeke o tētahi wāhi kua hangaia i ētahi rohe tatauranga i te tapeke kua whakaputaina e Tatauranga Aotearoa mō taua wāhi, engari he ruarua noa iho ngā tāngata o te rerekētanga. Ko ngā kāinga taiwhenua he wāhi e 200 ki te 1,000 te taupori, tata nei; kāore ngā kāinga iti ake i whakarārangitia. Ehara a Wharekauri (Chatham Islands) i te wāhanga o tētahi rohe, ā, kāore i whakaurua. Ka toro paku atu te rohe tāone o Richmond (Te Tai o Aorere) ki roto i te Tāone nui o Whakatū (Nelson City); kua whakarārangitia ki raro i te Takiwā o Te Tai o Aorere. He mea ine ngā tawhiti mā te rārangi tika i waenga i ngā tāone, nā reira he roa ake ngā tawhiti mā te huarahi.